Almanya'da Kaynak Sertifikası: DIN EN ISO 9606 Rehberi

Sertifika neyi belgeliyor?

ISO 9606 sınavı sizi genel olarak "kaynakçı" ilan etmez; belirli bir kapsam içinde yeterli olduğunuzu belgeler. Bu kapsam yöntem, malzeme grubu, kalınlık aralığı, boru çapı, kaynak pozisyonu ve ilave malzeme türüyle tanımlanır. Belgenizin üzerinde yazan bu parametreler, hangi işleri yapmaya yetkili olduğunuzu belirler. Kapsam dışındaki bir iş için ayrı sınav gerekir.[1]

Malzemeye göre serinin farklı bölümleri kullanılır: Bölüm 1 çelik, Bölüm 2 alüminyum ve alaşımları, Bölüm 3 bakır, Bölüm 4 nikel, Bölüm 5 titanyum içindir. Paslanmaz çelikte çalışan biriyle alüminyumda çalışan biri farklı belgelere ihtiyaç duyar. İlanda hangi malzemenin geçtiğini okumak, belgenizin uyup uymadığını söyler.[1]

Yöntem numaralarını ezberleyin, isimleri değil

Almanya'da kaynak yöntemleri DIN EN ISO 4063'e göre numaralandırılır ve ilanlar bu numaraları kullanır. En sık geçenler şunlardır: 111 elektrot ile ark kaynağı, 121 tozaltı kaynağı, 131 MIG, 135 MAG, 136 özlü telle MAG, 141 WIG. Türkçede "argon kaynağı" dediğiniz iş büyük ihtimalle 141, "gazaltı" dediğiniz iş 135'tir.[1]

Bu numaraları özgeçmişinize ve iş arama sorgularınıza yazın. "Kaynakçı" diye arama yapan biriyle "141 WIG Edelstahl" diye arama yapan biri aynı ilan havuzunu görmez. Numara kullanmak, hem daha isabetli sonuç verir hem işverene mesleği bildiğinizi ilk satırda gösterir.

Geçerlilik ve altı aylık teyit kuralı

Çelik için düzenlenen belgeler azami üç yıl, alüminyum, bakır, nikel ve titanyum için düzenlenenler azami iki yıl geçerlidir. Bu süre otomatik işlemez: belgenin geçerliliğini koruması için işverenin veya kaynak denetim personelinin altı ayda bir, belge üzerine, kişinin düzenli olarak ve kapsam içinde kaynak yaptığını ve becerisinden şüphe duyulmadığını yazılı olarak onaylaması gerekir.[1]

Altı aydan uzun bir ara verilirse teyit zinciri kopar. Ayrıca üretim kaynaklarının kalitesine ilişkin muayene raporları temelinde iki yıllık ek bir uzatma da mümkündür. Pratik sonuç şudur: Türkiye'den Almanya'ya geçiş sürecinde uzun bir işsiz dönem yaşarsanız belgeniz fiilen kullanılamaz hâle gelebilir. Bu takvimi taşınma planınıza dahil edin.[1]

Türkiye'de alınmış belge Almanya'da geçerli mi?

Buradaki belirleyici soru belgenin hangi ülkede alındığı değil, hangi kuruluşun verdiğidir. ISO 9606 kapsamındaki bir belge, DIN EN ISO/IEC 17024'e göre akredite edilmiş bir belgelendirme kuruluşunca düzenlendiyse ve teyit zinciri korunduysa Alman işverenler tarafından değerlendirilebilir. Akreditasyonu olmayan bir kursun kendi belgesi ise bu kategoriye girmez.[1]

Belgenizi göndermeden önce üzerindeki norm numarasını, düzenleyen kuruluşun adını, akreditasyon bilgisini ve teyit kutucuklarını kontrol edin. Emin değilseniz Almanya'da yeniden sınava girmeyi baştan planlayın; bu genellikle birkaç günlük bir süreçtir ve işveren bazen masrafını üstlenir. Belgelendirme kuruluşu seçerken akreditasyonunun bulunduğundan emin olun.[1]

İşletme belgesi ile kişisel belgeyi karıştırmayın

Taşıyıcı çelik yapı üreten işletmeler DIN EN 1090 kapsamında ayrıca belgelendirilir; bu, işletmenin belgesidir, sizin değil. Ancak işletmenin bu belgeyi alabilmesi için kaynakçılarının ve kaynak denetim personelinin yeterliliğini kanıtlaması gerekir. Yani sizin kişisel belgeniz, işletmenin belgesinin bir bileşenidir. Bu yüzden 1090 kapsamındaki işletmeler belge kapsamınıza sıkı bakar ve süresi geçmiş belgeyi kabul etmez.[1]

Belge dosyanızı nasıl düzenlemelisiniz?

Kaynak belgeleri tek başına bir kâğıt yığınıdır; işveren için anlamlı olan, kapsamın özetlenmiş hâlidir. Her belge için tek satırlık bir kayıt tutun: yöntem numarası, malzeme grubu, kalınlık aralığı, boru çapı, pozisyon, düzenleyen kuruluş, sınav tarihi ve teyit son tarihi. Bu tabloyu özgeçmişinizin ilk sayfasına koyun.

Teyit takvimini de aynı tabloda takip edin. Altı aylık teyitler işveren veya kaynak denetim personeli tarafından belge üzerine yazılır; iş değiştirdiğiniz aylarda bu zincirin kopması en sık görülen kayıptır. Takvimi telefonunuza hatırlatıcı olarak girin. Süresi dolmuş bir belgeyi yenilemek yeni sınav demektir ve hem para hem zaman kaybettirir; oysa zamanında atılmış bir imza bunu tamamen önler.

Mesleğin Almanya'daki statüsünü anlayın ve kaynakçı iş ilanlarını doğru okuyun. Belgenizin kapsamını, düzenleyen kuruluşun akreditasyonunu ve teyit takvimini bir kâğıda yazın; iş görüşmesinde bu üç bilgiyi verebilen aday, belgeyi fotoğraflayıp gönderen adaydan öndedir.